Heat Transfer – ศาสตร์แห่งการนำความร้อน

Heat Transfer – ศาสตร์แห่งการนำความร้อน

บทความโดย Admin เผยแพร่เมื่อ January 27, 2026
Category Bakery Science
Reading Time
Difficulty Beginner
KITCHEN CHEMISTRY SERIES

มาถึงตอนที่ 8 ของซีรีส์ Kitchen Chemistry ค่ะ วันนี้เราจะไม่ได้คุยเรื่องตัววัตถุดิบแล้ว แต่เราจะมาคุยเรื่อง "สภาวะแวดล้อม" ที่เปลี่ยนสถานะของเหลวในชามผสมให้กลายเป็นขนมหอมกรุ่น นั่นคือเรื่องของ "ความร้อนและการถ่ายเทความร้อน" (Heat Transfer) ค่ะ

1. การนำความร้อน (Conduction): พลังงานจากการสัมผัส

คือการที่ความร้อนวิ่งจากสิ่งที่ร้อนกว่าไปยังสิ่งที่เย็นกว่าโดยการสัมผัสโดยตรง เช่น จาก "ถาดอบ" สู่ "ก้นคุกกี้"

วิทยาศาสตร์หลังเตา: วัสดุของถาดส่งผลมหาศาลค่ะ

ถาดสีเข้ม/ผิวด้าน: ดูดซับความร้อนได้ดีและเร็วมาก ทำให้ก้นคุกกี้สีเข้มและกรอบไว

ถาดสีอ่อน/ผิวเงา: สะท้อนความร้อนออกไปบางส่วน ทำให้ความร้อนเข้าสู่ขนมช้าลง เหมาะกับขนมที่ต้องการสีนวล ๆ เช่น คุกกี้น้ำตาล

ผลลัพธ์: การเลือกถาดผิด อาจทำให้ข้างนอกไหม้แต่ข้างในยังดิบได้เลยค่ะ

2. การพาความร้อน (Convection): พลังงานจากอากาศ

คือการที่ความร้อนเคลื่อนที่ผ่านตัวกลางอย่าง "อากาศ"

วิทยาศาสตร์หลังเตา: เตาอบระบบพัดลม (Convection Oven) จะทำให้อากาศร้อนหมุนเวียนไปทั่วถึงทุกมุม

ผลลัพธ์: ขนมจะสุกเร็วขึ้นประมาณ 25% และมีความแห้งกรอบที่ผิวหน้าได้ดีกว่าเตาอบระบบธรรมดา (Conventional) ที่ไม่มีพัดลม

Chemistry Tips: ตรรกะของ "ตำแหน่ง" ในเตาอบ

เพื่อน ๆ ทราบไหมคะว่า อุณหภูมิในเตาอบแต่ละชั้น "ไม่เท่ากัน" และแต่ละจุดก็มีบุคลิกต่างกันด้วย:

ชั้นบนสุด: เป็นจุดที่ร้อนที่สุดเพราะความร้อนลอยตัวขึ้นสูง แถมยังได้รับรังสีความร้อน (Radiation) ที่สะท้อนมาจากผนังเตาด้านบน เหมาะกับการทำขนมที่ต้องการหน้าเกรียมสวย

ชั้นกลาง: เป็นจุดที่อุณหภูมิเสถียรที่สุด เหมาะกับการอบเค้กและคุกกี้ทั่วไป

ชั้นล่างสุด: ได้รับความร้อนจากแผงความร้อนด้านล่างโดยตรง เหมาะกับพวกพิซซ่าหรือพายที่ต้องการให้แป้งด้านล่างกรอบเป็นพิเศษ

ทำไมต้อง "วอร์มเตา" (Preheating)?

ถ้าเราใส่ขนมเข้าไปตอนเตายังไม่ร้อนจัด พลังงานความร้อนจะไม่เพียงพอที่จะทำให้ก๊าซในขนมขยายตัวได้ทันที ผลที่ได้คือขนมจะ "แบน" และ "เหนียว" เพราะไขมันเนยละลายไหลเยิ้มออกมาก่อนที่โครงสร้างแป้งจะแข็งตัวกักเก็บอากาศไว้ได้ค่ะ

สรุปบทเรียนสำหรับดีไซเนอร์รสชาติ:

อยากได้คุกกี้ "ก้นกรอบเกรียม" 👉 ใช้ถาดสีเข้ม หรือวางชั้นล่าง

อยากได้ขนมที่ "สุกสม่ำเสมอ" 👉 อบชั้นกลาง และใช้ระบบพัดลม

กฎเหล็กของความสำเร็จ 👉 ต้องวอร์มเตาอบให้ถึงอุณหภูมิที่ต้องการอย่างน้อย 15-20 นาที

ใน EP.9 ซึ่งเป็นตอนสุดท้ายของซีรีส์ เราจะรวบรวมทุกศาสตร์มาทำ "Troubleshooting" วิเคราะห์ปัญหาที่พบบ่อย พร้อมวิธีปรับสูตรแบบ Designer Taste เพื่อให้เพื่อน ๆ สร้างสูตรลับของตัวเองได้สำเร็จค่ะ!

ถาดอบที่บ้านเพื่อน ๆ เป็นสีอะไรกันบ้างคะ? ลองสังเกตดูนะว่าสีของถาดส่งผลต่อ "ก้นคุกกี้" ของเรายังไงบ้าง!

Next Episode ➔ Troubleshooting & Designer Taste – สรุปการเป็นดีไซเนอร์รสชาติ

KITCHEN CHEMISTRY SERIES


EP.1
แป้งสาลีกับโครงสร้างมหัศจรรย์ (Flour Power)
Kitchen Chemistry

แป้งสาลีกับโครงสร้างมหัศจรรย์ (Flour Power)

เลือกแป้งให้ถูกงาน: ศาสตร์แห่งโปรตีน

EP.2
The Fat Factor – เนยและไขมัน ตัวแปรของเนื้อสัมผัส
Kitchen Chemistry

The Fat Factor – เนยและไขมัน ตัวแปรของเนื้อสัมผัส

เนยหรือไขมัน: ตัวแปรของเนื้อสัมผัส

EP.3
Sugar Science – น้ำตาลเป็นมากกว่าความหวาน
Kitchen Chemistry

Sugar Science – น้ำตาลเป็นมากกว่าความหวาน

น้ำตาล: องค์ประกอบที่เป็นมากกว่าความหวาน

EP.4
The Egg-cellent Science – ไข่คือกาวของห้องครัว
Kitchen Chemistry

The Egg-cellent Science – ไข่คือกาวของห้องครัว

ไข่: "กาว" และ "โครงสร้าง" ของขนมทุกชนิด

EP.5
Leavening Agents – พลังแห่งฟองอากาศ
Kitchen Chemistry

Leavening Agents – พลังแห่งฟองอากาศ

EP.6
Maillard Reaction – มนตราแห่งความหอมเกรียม
Kitchen Chemistry

Maillard Reaction – มนตราแห่งความหอมเกรียม

EP.7
Salt & Acids – ตัวชูรสที่ไม่ควรมองข้าม
Kitchen Chemistry

Salt & Acids – ตัวชูรสที่ไม่ควรมองข้าม

EP.8
Heat Transfer – ศาสตร์แห่งการนำความร้อน
Kitchen Chemistry

Heat Transfer – ศาสตร์แห่งการนำความร้อน

กำลังอ่านอยู่
EP.9
Troubleshooting & Designer Taste – สรุปการเป็นดีไซเนอร์รสชาติ
Kitchen Chemistry

Troubleshooting & Designer Taste – สรุปการเป็นดีไซเนอร์รสชาติ